UNESCO irsi
UNESCO Bakı: İçərişəhəri vahid şəhər kimi necə oxumaq olar
Bakının UNESCO siyahısındakı Qala şəhəri təkcə abidələr toplusu deyil, canlı şəhər ansamblıdır. Onu vahid məkan kimi oxumaq üçün mülkün sərhədlərini, açıq məhəllə ilə ayrıca biletli muzeylər arasındakı fərqi bilmək lazımdır.
Qısa cavab
UNESCO-nun 958 saylı mülkü Bakı Qala şəhəri, Şirvanşahlar Sarayı və Qız Qalasından ibarətdir. Bu, yalnız ayrı-ayrı abidələr deyil, bir neçə mədəniyyətin izlərini qoruyan vahid şəhər ansamblıdır. İçərişəhər açıq məhəllədir, lakin Qız Qalası və Saray kompleksi ayrıca biletli muzeylərdir.
İçərişəhəri necə gəzməli?
UNESCO mülkünü vahid şəhər kimi oxumaq üçün aşağıdakı seçimləri nəzərdən keçirin. Hər biri fərqli təcrübə təqdim edir.
Açıq məhəlləni sərbəst gəzmək
İçərişəhər açıq ərazidir və burada evlər, kafelər, qalereyalar və emalatxanalar abidələrlə yanaşı mövcuddur. Bu, canlı şəhər toxumasını hiss etmək üçün ən yaxşı yoldur. Küçələrdə gəzərkən müxtəlif dövrlərin izlərini görə bilərsiniz.
Qız Qalasını ayrıca ziyarət etmək
Qız Qalası UNESCO mülkünün əsas komponentlərindən biridir, lakin ayrıca biletli muzey kimi fəaliyyət göstərir. Onu ziyarət etmək üçün əlavə bilet almaq lazımdır. Qalanın daxilində ekspozisiyalar və yuxarıdan şəhər mənzərəsi təqdim olunur.
Şirvanşahlar Sarayı kompleksini görmək
Şirvanşahlar Sarayı kompleksi də UNESCO mülkünün tərkib hissəsidir və ayrıca biletli muzeydir. Burada saray, türbə, məscid və digər tikililər bir ansambl təşkil edir. Kompleksi gəzərkən orta əsr Azərbaycan memarlığının incəliklərini müşahidə edə bilərsiniz.
Qala divarları boyunca gəzinti
Qala divarları İçərişəhərin sərhədlərini müəyyən edir və UNESCO mülkünün bir hissəsidir. Divarlar boyunca gəzərək şəhərin tarixi müdafiə sistemini və müxtəlif dövrlərdə əlavə olunan qatları görə bilərsiniz. Bu, ansamblın bütövlüyünü anlamaq üçün faydalıdır.
UNESCO mülkünün sərhədləri nədir?
UNESCO-nun 958 saylı mülkü rəsmi olaraq "Bakı Qala şəhəri, Şirvanşahlar Sarayı və Qız Qalası ilə birlikdə" adlanır. Bu o deməkdir ki, yalnız bu üç komponent birlikdə Ümumdünya İrs Siyahısına daxildir. Bakının mərkəzindəki bütün binaların siyahıya alındığını düşünmək düzgün deyil.
Mülkün sərhədləri qala divarları ilə məhdudlaşır və içərisində Şirvanşahlar Sarayı kompleksi ilə Qız Qalası yerləşir. Bu sərhədləri bilmək, UNESCO irsini şəhərin digər hissələrindən ayırmağa kömək edir.
Laylı şəhər toxumasını necə oxumaq olar?
UNESCO Qala şəhərini bir neçə ardıcıl mədəniyyətin və memarlıq dövrlərinin izlərini qoruyan məkan kimi təsvir edir. Bu o deməkdir ki, küçələrdə gəzərkən müxtəlif dövrlərə aid tikililəri, bəzək elementlərini və şəhərsalma qərarlarını görə bilərsiniz. Hər bir detal ayrı-ayrılıqda deyil, bütöv ansamblın bir hissəsi kimi qiymətləndirilməlidir.
Bu laylılığı anlamaq üçün abidələri təcrid olunmuş obyektlər kimi deyil, bir-biri ilə əlaqəli məkanlar kimi görmək faydalıdır. Məsələn, saray kompleksi ilə qala divarları arasındakı məsafə, küçələrin istiqaməti və həyətlərin quruluşu şəhərin tarixi inkişafını əks etdirir.
Açıq məhəllə ilə muzeylər arasındakı fərq
Qoruq idarəsi İçərişəhəri açıq ərazi kimi müəyyən edir, yəni buraya giriş pulsuzdur və küçələrdə sərbəst gəzmək olar. Burada yaşayış evləri, kafelər, qalereyalar və emalatxanalar abidələrlə yanaşı mövcuddur. Bu, şəhərin canlı xarakterini hiss etməyə imkan verir.
Lakin Qız Qalası və Şirvanşahlar Sarayı kompleksi ayrıca biletli muzeylər kimi fəaliyyət göstərir. Bu o deməkdir ki, həmin abidələrin daxilinə girmək üçün əlavə bilet almaq lazımdır. Açıq məhəllə ilə muzeylər arasındakı bu fərqi bilmək, səfəri planlaşdırarkən vaxt və büdcəni düzgün hesablamağa kömək edir.
Tez-tez verilən suallar
Bakıda UNESCO siyahısına nə daxildir?
UNESCO-nun 958 saylı mülkü Bakı Qala şəhəri, Şirvanşahlar Sarayı və Qız Qalasından ibarətdir. Bu üç komponent birlikdə Ümumdünya İrs Siyahısına daxildir.
İçərişəhərə giriş pulsuzdurmu?
Bəli, İçərişəhər açıq ərazidir və küçələrdə sərbəst gəzmək olar. Lakin Qız Qalası və Şirvanşahlar Sarayı kompleksi ayrıca biletli muzeylərdir.
UNESCO mülkü yalnız abidələrdən ibarətdirmi?
Xeyr, UNESCO mülkü həm də canlı şəhər toxumasını əhatə edir. İçərişəhərdə evlər, kafelər, qalereyalar və emalatxanalar abidələrlə yanaşı mövcuddur.
Qala şəhərində hansı mədəniyyətlərin izləri var?
UNESCO Qala şəhərini bir neçə ardıcıl mədəniyyətin və memarlıq dövrlərinin izlərini qoruyan məkan kimi təsvir edir. Bu izlər küçələrdə, tikililərdə və şəhərsalma qərarlarında görünür.
Qız Qalası və Saray kompleksi üçün ayrıca bilet lazımdırmı?
Bəli, qoruq idarəsi Qız Qalası və Şirvanşahlar Sarayı kompleksini ayrıca biletli muzeylər kimi müəyyən edir. Açıq məhəllədən fərqli olaraq, bu abidələrin daxilinə girmək üçün bilet almaq lazımdır.
UNESCO mülkünün sərhədləri haradadır?
UNESCO mülkü qala divarları ilə məhdudlaşır və içərisində Şirvanşahlar Sarayı kompleksi ilə Qız Qalası yerləşir. Bakının mərkəzindəki bütün binalar siyahıya daxil deyil.